‘Nu tijdwinst boeken is belangrijker dan later onderdelen aanpassen’

Interview met Josje Wijckmans,
programmadirecteur pensioenakkoord Blue Sky Group

Wat betekent het nieuwe pensioenstelsel precies voor de pensioenfondsen? Veel elementen van de komende wijzigingen staan nog niet bij iedereen helder op het netvlies. “Dat kan ook niet, we zitten nog in de fase van concept-wetgeving, maar dat betekent niet dat we als sector moeten afwachten. We zijn nu vooral veel aan het voorbereiden en uitleggen“, aldus Josje Wijckmans.


Josje Wijckmans,

Programmadirecteur pensioenakkoord Blue Sky Group

Hoe doe je dat concreet?

“Door zicht te bieden op het totale traject, op het totale keuzepalet, maar ook door handreikingen te bieden over de aanpak daarvan. Het wordt een langdurig en complex proces. Daarom zeggen wij tegen pensioenfondsen, ondanks het uitstel van de wetgeving, wacht niet af maar pak de regie. Want je hebt als bestuur gewoon de tijd nodig om dit samen met sociale partners goed te doen. Wij hebben een heel goed beeld wat de stappen zijn die moeten worden doorlopen. Dat begint met het vaststellen van de doelstelling, wat voor een pensioen wil ik mijn deelnemers toekennen? Hoeveel premie wil ik daaraan uitgeven, wat is de risicohouding van de deelnemers en welke contractvorm kiezen we? Daarna ga je het op detailniveau invullen en stel je vast wat precies de parameters van de regeling worden.”

Het ene pensioenfonds is daar ongetwijfeld verder in dan het andere.

“Er lijkt zich een op een natuurlijke manier spreiding in de beoogde overgangsdatum van fondsen te ontwikkelen. Sommige staan te springen om over te stappen, voor andere mag het wat langer duren. Door nu tijdens de voorbereidingen het tempo erin te houden zijn we klaar voor de fondsen die zo snel mogelijk over willen zijn. En niet alleen het tempo verschilt tussen de fondsen, ook de volgorde. Veel fondsen zitten nog in de fase van kennisopbouw. Sommige zijn al verder en zijn bezig met inhoudelijke keuzes. Wij helpen ze bij het overzicht houden op alle stappen, maar denken ook al na hoe wij straks als Blue Sky Group de regelingen gaan uitvoeren. En we maken onze producten-dienstencatalogus concreet, zodat zichtbaar is wat standaard kan worden aangeboden, wat voor opties er mogelijk zijn en waar maatwerk geleverd kan worden. Dus ondanks dat de precieze volgorde en timing per klant verschillen, kunnen we ze inhoudelijk op dezelfde manier met dezelfde informatie helpen.”

Als je zegt ‘we houden het tempo erin’, waar ben je dan in de praktijk mee bezig?

“Ondanks het uitstel is er al veel wel bekend. De Wet Verbeterde Premieregeling is er al, daar komt een + bij. Van het Nieuwe Pensioencontract zijn de contouren bekend. Dus richten we ons dit jaar op het volledige ontwerp voor beide regelingen. Hoe ziet de uitvoering er precies uit, waar kun je uit kiezen, wat kost het en hoe lang duurt het om te implementeren? Dat doen we vanaf het niveau van uitleggen aan deelnemers, sociale partners en besturen tot aan het niveau waarop we de automatisering kunnen gaan aanpassen. En dit doen we ook voor de migratie. Wat is er nodig om in te varen en hoe tonen we aan dat de data op orde zijn voor, tijdens en na het invaren? Dat schrijven we helemaal uit voor de klanten, zodat we daadwerkelijk kunnen gaan implementeren als de regelingen definitief zijn. De tijdwinst die we nu hierin boeken is belangrijker dan de kans dat we een aantal onderdelen van het ontwerp moeten aanpassen. We nemen grote stappen, maar we slaan niets over.”

Hoe zou je de stemming over de transitie in de sector omschrijven?

“Je ziet wat tijd doet. De sector is er nu zo op voorbereid dat de transitie er gaat komen dat alle gesprekken gaan over het hoe en niet over het waarom. We gaan de komende jaren de schouders eronder zetten en we zien veel kansen om dingen anders te doen. Dat geeft energie. Een pensioenregeling is straks een heel ander soort product dan het nu is. Het wordt in feite een beleggingsrekening met een hele goede communicatieschil eromheen. De kern van pensioenaanspraken zoals die er nu zijn heb je straks niet meer. De omvang van de veranderingen die eraan komen verrast nog steeds veel bestuurders. In deze fase is het onze taak om te zorgen dat ze daar wakker van gaan liggen. En dat ze tegelijkertijd weten wat ze moeten doen, zodat ze weer goed kunnen slapen.”

Biedt de transitie ook voor Blue Sky Group nieuwe kansen?

“Bij sommige pensioenfondsen zijn in het verleden keuzes gemaakt waarbij de uitvoerbaarheid achteraan in de rij stond bij de argumentering. Voor ons als uitvoerder is het een missie om vroegtijdig aan te geven wat straks mogelijk is, wat standaard is en wat complex is. Zodat bestuurders dat mee kunnen nemen in hun besluitvorming. Als je in een pensioenregeling een paar keuzes opneemt die het geheel complexer maken, dan blijft die nog wel uitvoerbaar. Maar als je complexiteit op complexiteit stapelt, met uitzonderingen op elke wijziging, dan ontstaat cumulatieve complexiteit. Deze grote stelselwijziging is een mooie gelegenheid om echt iets nieuws te beginnen en om het verleden in één keer netjes op te ruimen. Een eenvoudig uit te voeren regeling is beter uitlegbaar en goedkoper. Je moet daartoe nog wel met zijn allen één keer een ingewikkelde transitie door. Ook deelnemers zien liever een eenvoudige regeling. De stelselwijziging betekent dat we de deelnemers tijdens en na de transitie de regie gaan geven. De wijzigingen vormen een mooie kans om deelnemerscommunicatie te herzien en om het brede deelnemerspalet op een passende en aansprekende manier te ondersteunen. Wij hebben zelf onderzoek gedaan naar communicatievoorkeuren van deelnemers zodat je de juiste defaults kunt kiezen. Dit is een mooi moment om dat toe te passen. Zodat ook deelnemers een goede nachtrust hebben als het om hun financiële toekomst gaat.”